Bieżący
numer

Podpowiedź dnia
Miesięcznika „Kraków i Świat”:

Kup Miesięcznik Kraków - ikona

Okiem Beresia

Wotold Bereś

Urodziny młodego krakowiaka (fiction)

Na peronie, który pamiętał czasy KK Krakau Hauptbahnhof, a potem Luxtorpedy łączącej Kraków z Zakopanem (2 godziny i 18 minut w 1936 roku, rekord ten zostanie pobity dopiero w drugiej połowie wieku XXI za czasów ósmej kadencji prezydenta Jacka Majchrowskiego, czego życzymy), ludzi było niewielu.

Łempicka zachwyca w Muzeum Narodowym w Krakowie

Po bilety na tę wystawę w weekendy ustawiają się kolejki. I nic dziwnego, bo dzieła Tamary Łempickiej naprawdę robią wrażenie. W Muzeum Narodowym w Krakowie pokazany został cały wachlarz możliwości artystki, poczynając od jej najwcześniejszych prac z lat 20. i 30. Powstawały one w Paryżu na zamówienie m. in. dam z elit towarzyskich, które stanowiły główną klientelę Łempickiej. Ekspozycję wieńczą zdjęcia. Widzimy na nich Tamarę jako kobietę modną, bogatą, elegancką. Nadając sobie takie emploi, zachęcała potencjalne klientki, by zamawiały u niej portrety. Na wystawie możemy skonfrontować autokreację artystki przed obiektywem z jej wizją malarską, co stanowi dodatkowy atut krakowskiej ekspozycji. Musicie ją koniecznie zobaczyć.

Duch ukryty w drzewach

Czy wystawa poświęcona ciesielstwu może być interesująca? Odpowiadamy bez chwili wahania „tak” i jesteśmy przekonani, że zgodzą się z nami wszyscy, którzy odwiedzą ekspozycję „Duch ukryty w drzewach”, pokazywaną do połowy października w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha. Jest to możliwe dzięki wyjątkowej aranżacji Dominika Lisika, także kuratora wystawy, który razem z japońskim kuratorem Marcelo Nishiyamą stworzył wyrafinowaną estetycznie opowieść o kunszcie, warsztacie i tradycji japońskiego rzemiosła. Oglądając pochodzące z Muzeum Narzędzi Ciesielstwa Takenaka eksponaty, a także wybudowany specjalnie pawilon herbaciany i model mostu, nie można nie docenić minimalistycznego piękna japońskiej sztuki, w której w wyjątkowy sposób łączą się ze sobą sfery sacrum i przekazywana z pokolenia na pokolenie wiedza techniczna.

Kolekcja Lanckorońskich na Wawelu

Karol Lanckoroński przez lata w swoim wiedeńskim pałacu tworzył wyjątkową kolekcję malarstwa. Dzięki darowi jego córki Karoliny, jej część znalazła się w Zamku Królewskim na Wawelu. Teraz do prezentowanych na stałe dzieł dołączyły trzy obrazy, które można podziwiać do 2 października: „Święty Jerzy i smok” Paola Uccella (z National Gallery w Londynie), „Portret 21-letniej kobiety” pędzla naśladowcy Bartholomaeusa Bruyna starszego (Ackland Art Museum w Chapel Hill), oraz „Towarzystwo w parku Barenda Graata” z dawnych zbiorów króla Stanisława Augusta (dziś w Rijksmuseum w Amsterdamie). Trzeba je zobaczyć koniecznie.

Portrety uśmiechniętych ludzi

To była gala uśmiechniętych ludzi. Podczas rozdania nagród w konkursie „Portrety 2021” organizowanym przez nasz miesięcznik, autentyczna radość panowała zarówno na scenie Muzeum Sztuki i Techniki Manggha, gdzie pojawili się laureaci i nasi przyjaciele, jak i na widowni, gdzie zasiedli ważni dla nas i bliscy nam ludzie. Mnóstwo dobrej energii wniósł Teatr Nowy Proxima, z Katarzyną Chlebny i Piotrem Siekluckim na czele, obdarowując nas i naszych gości piosenkami ze swoich spektakli. Ale powód do świętowania był wyjątkowy, gdyż wyłoniliśmy autorów najlepszych dzieł, w których zostały sportretowane niezwykłe postaci, środowiska, a nawet miejsca.

Kronika kulturalna

In

Bezwstyd zła w Słowackim

Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie zaprasza na przedpremierowe pokazy przedstawienia „Act of Killing” – teatralnej adaptacji słynnego, wielokrotnie nagradzanego, nominowanego do Oscara, filmu dokumentalnego Joshu’y Oppenheimera. Spektakl, który wyreżyseruje Jan Klata, opowie o bezgranicznym bezwstydzie zła. Na scenie Małopolskiego Ogrodu Sztuki pojawią się: Jan Peszek (gościnnie), Alina Szczegielniak, Marcin Kalisz, Tomasz Międzik, Sławomir Rokita, Marcin Sianko, Wojciech Skibiński / Krzysztof Głuchowski, Jerzy Światłoń, Tomasz Wysocki, Tadeusz Zięba, Feliks Szajnert / Jacek Strama (gościnnie). Po pokazie 26 listopada o godz. 20:00, na Scenie MOS odbędzie się debata pt.: „Koniec Putina”. Wezmą w niej udział: dr Anna Adamska-Gallant – adwokatka, była sędzia, która orzekała w Kosowie w sprawach o zbrodnie wojenne. Ekspertka międzynarodowego prawa humanitarnego i praw człowieka, Marina Lobanova – członkini rosyjskiego stowarzyszenia Memoriał i nauczycielka historii wypędzona z Rosji m.in. za edukowanie na temat zbrodni radzieckiego i rosyjskiego imperializmu, a także Jan Klata. Spotkanie poprowadzi dr Karol Wilczyński. (fot. Bartek Barczyk)

Teksty z Miesięcznika

Miłość kompletnie bezpruderyjna Tekst: Magda Huzarska-Szumiec

Odległość z Krakowa do Warszawy w linii prostej to 295 kilometrów. Cóż to za dystans, kiedy ciała niosą skrzydła namiętności, a umysł łechtają pióra intelektualnej przygody. Ten tekst nie będzie przyzwoity. Ale nie może być inaczej, kiedy piszemy o miłości, która połączyła dwa miasta i dwoje wyjątkowo bezpruderyjnych ludzi – Irenę Krzywicką i Tadeusza Boya-Żeleńskiego.

Spotkania Tekst: Paweł Głowacki

Poniedziałek. Naraz – on znów wchodzi popołudniem na ganek, naciska klamkę, otwiera drzwi domu i znika w mroku przedpokoju. On tutaj? Jakim cudem? On w kapeluszu, bohater innej bajki, i ganek nie ze świata błota i milczących demonów w kapturach, i obca temu światu klamka, i obce drzwi, i przedpokój – cudem jakiego systemu naczyń połączonych wszystko to nagle zjawia się tutaj, wewnątrz zdjęcia starego przedstawienia o diable, co się powiesił?

Tylko online

Migranci? Uchodźcy? Ludzie Tekst: Agnieszka Widacka

Kto z nas poświęcił kiedykolwiek chwilę na refleksję jak zachowałby się, gdyby przymuszony okolicznościami musiał opuścić na stałe swój kraj? Z jakimi uczuciami żegnałby się z dalszymi krewnymi? Sąsiadami? Z kim z ulgą, a z kim z żalem? Co zapakowałby do przepisowej jednej walizki? Rodzinne pamiątki?

55 historii z życia STU Tekst: Marta Gruszecka

Tę historię można zacząć od liczb. Jeden Krzysztof Jasiński, trzy litery STU, 55 lat działalności artystycznej, setki legendarnych nazwisk aktorów i aktorek oraz tytułów spektakli zapisanych złotymi zgłoskami na kartach historii teatru, tysiące pokonanych kilometrów w drodze na krajowe i zagraniczne występy, setki tysięcy widzów.

Nowości na płytach

Ella At The Hollywood Bowl „The Irving Berlin Songbook”

Album zawiera piosenki Elli Fitzgerald, pochodzące z jej klasycznego albumu „Ella Fitzgerald Sings The Irving Berlin Songbook”. Są wśród nich takie utwory jak: „How Deep Is The Ocean” i „Supper Time” czy „Cheek To Cheek”, zaśpiewane przy pełnej orkiestracji jeden jedyny raz w Hollywood Bowl. Nagrania zostały odkryte w prywatnej kolekcji producenta i założyciela Verve Records, Normana Granza. Utwory live zmiksowano z oryginalnych taśm producenta i muzyka Gregga Fielda, który w późniejszych latach grał w zespole Elli na perkusji. (animacja teledysku Sharon Liu)

Muzyczne smakołyki Żuka Opalskiego

Hanna Skarżanka „Mein jidisze Mame”

Hanna Skarżanka – kiedyś gwiazda pierwszej wielkości. Dziś zapomniana, niestety. Znakomita aktorka teatralna, filmowa, kabaretowa… i niezwykle oryginalna piosenkarka. „Była w okresie powojennym bodaj pierwszą naszą pieśniarką typu interpretacyjnego, aktorskiego” – pisał Lucjan Kydryński. I rzeczywiście. Słuchając Skarżanki widać jej dbałość o tekst, o wyraz aktorski wykonywanego utworu – piosenki to wydarzenia aktorskie i wokalne, na dodatek wykonane z piekielną inteligencją i wyczuciem stylu. Jej wnuczka (Katarzyna Skarżanka) i prawnuczka (Hanna Skarga) są znakomitymi aktorkami. Znam je dobrze, a z Hanią udało mi się nawet pracować. Babcia i prababcia to dla nich wzór kunsztu, myślenia o postaci w piosence czy o budowaniu roli. Warto przypomnieć choćby przejmujące wykonanie „Mein jidisze Mame”.

Polecane książki

Rekomendacje kulturalne

Felietony

Geldberg odkrył myśl znanego aforysty, że należy jeść mniej, bo bramy raju są wąskie. Wobec tego przeszedł na bezmięsną dietę edeńską. Zrezygnował też z Adama i Ewy....

Ewa Lipska

Na czerwonym świetle

Ewa Lipska

Wariacje geldbergowskie (2)

Szczególnym momentem w dziejach relacji krakowsko-warszawskich jest trudny czas okupacji – a zwłaszcza okres po powstaniu w sierpniu ’44 roku. Narodowa solidarność zderzyła się wtedy z różnicami mentalnymi, politycznymi, historycznymi zaszłościami i… względami towarzyskimi.

Krzysztof Burnetko

Z najwyższej półki

Krzysztof Burnetko

Ten dystans, zawsze dystans…

Numer miesięcznika „Kraków i Świat” z tym tekstem ktoś powinien położyć na biurku Władimirowi Władimirowiczowi Putinowi.

Mieczysław Czuma

Smocze jajo

Mieczysław Czuma

4 listopada

Kilka lat temu spotkało mnie doznanie, którego nie zapomnę. Zostałam zaproszona do Krasnogrudy, dawnego majątku rodziny matki Czesława Miłosza, niedaleko Sejn i Suwałk, obecnie siedziby Ośrodka „Pogranicze sztuk, kultur i narodów”.

Agnieszka Kosińska

Najbardziej lubię sytuacje, gdy znam sztukę, niby wiem, czego się spodziewać, tymczasem podczas przedstawienia okazuje się, że nie wiem nic, bo ktoś przeczytał dramat całkiem inaczej. Właśnie tak było z Kto chce być Żydem? Marka Modzelewskiego w reżyserii Jacka Braciaka w łódzkim Teatrze Powszechnym. To komedia, która śmieszy, boli i uwiera.

Jacek Wakar

Wakar tropi sztukę

Jacek Wakar

Na ostrzu noża

Z oddali widać lepiej – słychać często, gdy mowa o pisaniu. Czy aby na pewno? Nie lubię sądów kategorycznych. Bywa, że widać też lepiej z bliska, a nawet z samego środka. Reportaż Jonasza z trzewi wieloryba to byłoby coś!

Beata Chomątowska

Szkoła pisania (felieton gościnny)

Beata Chomątowska

Czy lepiej pisać z oddali?

POLECAMY

Galeria „Krakowa”

Struktury kosmosu

Dobiesław Gała

Dobiesława Gałę fascynują tajemnicze zjawiska, które odzwierciedla w swoich abstrakcyjnych reliefach. Wyższa matematyka, fizyka, niekończące się ciągi liczb, znaków układających się na kartce papieru w skomplikowane wzory, których sens i logika nie mieszczą się w głowach zwykłych zjadaczy chleba, ale za to potrafią pociągać ukrytą w nich tajemnicą.

Czytaj dalej >

W mieszczańskim salonie

Gabriela Rosenzweig

Gabriela Rosenzweig za sprawą swojej instalacji zabrała nas do salonu z powieści Thomasa Manna, w którym nutka artystycznej dekadencji przenikała się z mieszczańskimi konwenansami.

Czytaj dalej >

REKLAMA

Kraków na wyciągnięcie ręki!

Zapisz się do newslettera i bądź na bieżąco z wydarzeniami kulturalnymi.

Jak przetwarzamy Twoje dane?

Administratorem danych osobowych Użytkowników (subskrybentów) przekazanych w związku z korzystaniem z usługi Newsletter, w tym w związku ze złożeniem reklamacji jest Biblioteka Kraków z siedzibą: Pl. Jana Nowaka-Jeziorańskiego 3, 31-154 Kraków, adres e-mail: sekretariat@biblioteka.krakow.pl


Więcej informacji o przetwarzaniu danych osobowych – rozwiń
  1. Dane osobowe Użytkowników będą przetwarzane w celu wykonania Umowy zawartej wskutek akceptacji zapisów Regulaminu. Podstawą prawną przetwarzania danych osobowych w tym celu jest art. 6 ust. 1 lit. b RODO1 tj. niezbędność przetwarzania danych do wykonania Umowy i podjęcie działań na żądanie Użytkownika przed jej zawarciem. Dane osobowe będą przetwarzane w tym celu przez okres obowiązywania Umowy tj. do czasu rezygnacji z subskrypcji Newslettera, w tym przez okres potrzebny na rozpatrzenie reklamacji Użytkownika bądź też do zakończenia wydawania Newslettera przez Bibliotekę.
  2. Podanie danych osobowych w formularzu, podczas czynności związanych z zamówieniem usługi Newsletter, a także podanie danych wymaganych dla zgłoszenia reklamacyjnego, jest dobrowolne, ale niezbędne do świadczenia usługi Newsletter, w tym rozpatrywania reklamacji.
  3. Odbiorcami danych będą podmioty świadczące usługi utrzymania i serwisu aplikacji służących do obsługi Newslettera.
  4. Użytkownikowi przysługuje prawo: dostępu do treści swoich danych osobowych oraz ich sprostowania (poprawiania), przenoszenia i usunięcia, a także prawo do ograniczenia przetwarzania danych.
  5. We wszelkich sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych przez Bibliotekę, w tym realizacji praw wymienionych wyżej można kontaktować się z wyznaczonym w tym celu Inspektorem Ochrony Danych, adres email: iod@biblioteka.krakow.pl, listownie na adres siedziby Biblioteki lub osobiście w siedzibie Biblioteki lub poprzez elektroniczną skrzynkę podawczą: https://epuap.gov.pl/wps/portal/strefa-klienta/katalog-spraw/profil-urzedu/BibliotekaKrakow
  6. Biblioteka nie przekazuje danych osobowych Użytkowników do państw znajdujących się poza Europejskim Obszarem Gospodarczym ani też nie przekazuje danych do organizacji międzynarodowych.
  7. Biblioteka nie będzie stosowała wobec Użytkownika zautomatyzowanego podejmowania decyzji, w tym decyzji będących wynikiem profilowania.
  8. Bezpieczeństwo danych jest dla nas priorytetem, jeśli jednak Użytkownik uzna, że przetwarzając Jego dane osobowe naruszamy przepisy RODO, ma prawo do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
  9. Zasady dotyczące przetwarzania danych w serwisach WWW Biblioteki zostały określone w naszej Polityce Prywatności.

1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych). Możesz zapoznać się z treścią RODO zamieszczonego na stronie UODO klikając: Skonsolidowany tekst RODO.