Bieżący
numer

Podpowiedź dnia
Miesięcznika Kraków:

Kup Miesięcznik Kraków - ikona

Okiem Beresia

Wotold Bereś

JERZY TRELA ŻYJE. ŻYJE. ŻYJE

Jerzy Trela żyje i inaczej być nie może.
Jest rok 1977, a może już 1978. Mam lat naście, za chwilę pytanie co dalej, psiakrew, maturalna klaso, a ja przyjeżdżam z mojej ukochano-najbrzydszej, niepozornej mieściny, do dziadków do Krakowa jak zwykle na wiosenny weekend w okolicach Wielkiej Nocy. A tu, niespodzianka – oni mnie do teatru wysyłają. I to nie do „Słowaka” czy Bagateli, które cenili najwyżej, i nie do Teatru Kolejarza, gdzie chadzali najchętniej, ale do Starego Teatru, gdzie, jak głosiła jedna z miejskich legend powtarzanych z przerażeniem przez zwykłych krakusów – «jest nudno, straszno i bardzo bardzo długo – jeszcze gorzej niż w «Piwnicy pod Baranami»”.

Portrety uśmiechniętych ludzi

To była gala uśmiechniętych ludzi. Podczas rozdania nagród w konkursie „Portrety 2021” organizowanym przez nasz miesięcznik, autentyczna radość panowała zarówno na scenie Muzeum Sztuki i Techniki Manggha, gdzie pojawili się laureaci i nasi przyjaciele, jak i na widowni, gdzie zasiedli ważni dla nas i bliscy nam ludzie. Mnóstwo dobrej energii wniósł Teatr Nowy Proxima, z Katarzyną Chlebny i Piotrem Siekluckim na czele, obdarowując nas i naszych gości piosenkami ze swoich spektakli. Ale powód do świętowania był wyjątkowy, gdyż wyłoniliśmy autorów najlepszych dzieł, w których zostały sportretowane niezwykłe postaci, środowiska, a nawet miejsca.

Pożegnanie Jerzego Treli

Jerzy Trela nie odszedł bez pożegnania. Rozstał się ze swoimi widzami w sposób dyskretny, acz przejmujący, o czym wiedzą wszyscy, którzy widzieli ostatnią premierę z Jego udziałem, czyli „Trąbkę do słuchania” w reżyserii Agnieszki Glińskiej. Postać Aktora, odchodzącego za kulisy Starego Teatru, będziemy długo pamiętać. A my żegnamy się z Jerzym Trelą w czerwcowym numerze miesięcznika Kraków i Świat piórami Witolda Beresia i Pawła Głowackiego.

Hymn ukraiński z wieży mariackiej

Kraków solidaryzuje się z walczącą Ukrainą na różne sposoby. Jednym z nich był hejnał ukraiński, który rozległ się z wieży mariackiej punktualnie o godzinie 12. Tym pięknym gestem miasto przyłączyło się do akcji #dlaNASZEJwolności.

Święto melomanów

Przez ostatnich kilka lat Festiwal Opera Rara rozwijał się na naszych oczach, pokazując, jak pięknie można dziś interpretować dzieła muzyki dawnej. W tym roku mamy szansę znowu uczestniczyć w wyjątkowych wydarzeniach, o których opowiada Jan Tomasz Adamus, dyrygent i dyrektor Capelli Cracoviensis.

In

Tomasz Mańkowski budował świat

Nakładem wydawnictwa EMG ukazała się niedawno książka Michała Wiśniewskiego „Budowanie świata. Wokół twórczości Tomasza Mańkowskiego”. Historia Tomasza Mańkowskiego to alternatywna historia polskiej architektury, która zdarzyła się naprawdę. Zaczynał w Krakowie w epoce Nowej Huty, ale ominął go socrealizm. Uczył architektury mieszkaniowej, lecz nie budował blokowisk, ale wręcz promował domki jednorodzinne. Był zza żelaznej kurtyny, ale studiował u Louisa Kahna. Wcześnie odkrył postmodernizm, ale nigdy nie wyrzekł się modernizmu. A kiedy upadł PRL i wszyscy rzucili się w biznes, zaprosił przyjaciół z Polski i zagranicy do projektu eksperymentalnego ośrodka opiekuńczego - Wioski Dziecięcej. Warto sięgnąć po tę pozycję, o której szerzej napiszemy we wrześniowym wydaniu miesięcznika „Kraków i Świat”.

Tylko online

Teksty z Miesięcznika

Urodziłem się sto lat temu. Rozmowa z prof. Aleksandrem Krawczukiem Rozmawiała: Elżbieta Wojnarowska

Prof. Aleksander Krawczuk: Jestem wierny Krakowowi i Uniwersytetowi Jagiellońskiemu, jako student, asystent, docent, profesor, i profesor emerytowany do dnia dzisiejszego. Z placówką tą jestem związany prawie przez całe życie i bardzo jestem z tego dumny. Trochę książek napisałem i wydałem, ale w Polsce Ludowej, pani nie uwierzy, za publikacje książek płacono honoraria, a teraz trzeba dopłacać, aby coś wydać.

Słowa, których się boimy. Rozmowa z prof. Jerzym Bralczykiem i Michałem OgórkiemRozmawiała: Sylwia Anna Pyzik

Prof. Jerzy Bralczyk: Słów się nie boimy, boimy się tego, co za nimi stoi. Czasami wydaje nam się, że kiedy użyjemy jakiegoś słowa, to może jego znacznie się do nas przybliży, To się wiąże z pojęciem tabu językowego. Dlatego też Słowianie nie wiedzą, jak w ich danym języku nazywał się niedźwiedź. bo to jest nazwa zastępcza. Ten niedźwiedź-miodojad kiedyś nazywał się pewnie inaczej, ale nie używaliśmy tego słowa ze strachu.
Michał Ogórek: Na zasadzie nie wywołuj wilka z lasu.

Demony wojny w naszej duszy. Rozmowa z prof. Zbigniewem Mikołejko Rozmawiała: Sylwia Anna Pyzik

Sylwia Anna Pyzik: Panie Profesorze, czy wojna jest wpisana w ludzki genom? Prof. Zbigniew Mikołejko: Myślę, że w nasze człowieczeństwo wpisana jest pars diaboli. Mamy bowiem ten jaszczurczy mózg, gdzieś na dnie naszego człowieczeństwa, który popycha do przemocy często bezprzyczynnej i bezzasadnej, do okrucieństwa jakby poza dobrem i złem.

Tylko online

Migranci? Uchodźcy? Ludzie Tekst: Agnieszka Widacka

Kto z nas poświęcił kiedykolwiek chwilę na refleksję jak zachowałby się, gdyby przymuszony okolicznościami musiał opuścić na stałe swój kraj? Z jakimi uczuciami żegnałby się z dalszymi krewnymi? Sąsiadami? Z kim z ulgą, a z kim z żalem? Co zapakowałby do przepisowej jednej walizki? Rodzinne pamiątki?

55 historii z życia STU Tekst: Marta Gruszecka

Tę historię można zacząć od liczb. Jeden Krzysztof Jasiński, trzy litery STU, 55 lat działalności artystycznej, setki legendarnych nazwisk aktorów i aktorek oraz tytułów spektakli zapisanych złotymi zgłoskami na kartach historii teatru, tysiące pokonanych kilometrów w drodze na krajowe i zagraniczne występy, setki tysięcy widzów.

Nowości na płytach

Melissa Aldana „12 Stars”

33-letnia saksofonistka z Santiago de Chile zadebiutowała właśnie  w Blue Note Records płytą „12 Stars”. Wyprodukował ją gitarzysta Lage Lunda, który jest również częścią kwintetu Aldany z Sullivanem Fortnerem na klawiszach, Pablo Menaresem na basie i Kushem Abadey’em na perkusji. Album zawiera siedem oryginalnych kompozycji Melissy, które powstały m.in. z inspiracji mistyką tarota. „Przez jakiś czas byłam bardzo ciekawa tarota – symboli i prawdziwej jego historii. Lockdown stał się dla mnie okazją, aby dowiedzieć się więcej o sobie poprzez tarota. Kiedy studiowałam karty, zaczęłam pisać muzykę i odkryłam, że proces opisany w tarocie jest drogą, którą wszyscy przechodzimy podczas naszej życiowej podróży na ziemi” – mówi artystka.

Muzyczne smakołyki Żuka Opalskiego

Krystyna Zachwatowicz „Taka głupia to ja już nie jestem”

Krystyna Zachwatowicz-Wajda. Legenda polskiej sceny. Wielki scenograf z nieskończenie długą listą fenomenalnych polskich i zagranicznych scenografii. Osoba obdarzona nadmiarem talentów, skrupulatnie uczestnicząca w życiu publicznym, bezkompromisowa w sądach… Niewielu jednak pamięta, że była gwiazdą „Piwnicy pod Baranami”. Potrafiła wzruszać i bawić do łez. Jej legendarna „Taka głupia to ja już nie jestem” może być wzorem stylu, parodii, dezynwoltury aktorskiej… W maju Krysia kończy 92 lata. Nie do wiary! Najserdeczniejsze Życzenia. Tu przypominam – zachowaną na szczęście – jej brawurową interpretację sprzed lat.

Polecane książki

Rekomendacje kulturalne

Felietony

Każdy ma jakiegoś politycznego konika albo skrzydlatego Pegaza, albo Pegasusa, Konia Trojańskiego…

Ewa Lipska

Na czerwonym świetle

Ewa Lipska

Konik

Kraków, jak wiele innych polskich miast, przednio zdaje egzamin z człowieczeństwa i solidarności. Zresztą ambasadorów ukraińskiej sprawy mamy tu od dawna.

Krzysztof Burnetko

Z najwyższej półki

Krzysztof Burnetko

Ambasadorzy ukraińskiej sprawy

Zastanawiające, że w pierwszej kolejności zapamiętuje się zapach. I naraz okazuje, że to właśnie przetrwało. Jak pachniały kina? Kina, których już nie ma. To nie był zapach popcornu. Moje pachniały inaczej.

Łukasz Maciejewski

Uciecha z kina wolność

Łukasz Maciejewski

Kino Wanda. Imię mojego kina

Posada, cały ciężar życia publicznego + 5 minut poezji przed snem.

Agnieszka Kosińska

Lubię lubić

Agnieszka Kosińska

Rady dla piszących wiersze

POLECAMY

Galeria „Krakowa”

W mieszczańskim salonie

Gabriela Rosenzweig

Gabriela Rosenzweig za sprawą swojej instalacji zabrała nas do salonu z powieści Thomasa Manna, w którym nutka artystycznej dekadencji przenikała się z mieszczańskimi konwenansami.

Czytaj dalej >

Między medycyną a sztuką, czyli rozmowa kontrolowana

Jacek Madej

To nie będzie jedna z opisywanych przeze mnie w tej rubryce wizyt w pracowni artysty. Do prawdziwej pracowni Jacka Madeja nie mogę wejść, ponieważ mieści się ona w sali operacyjnej Szpitala Żeromskiego, gdzie ratuje on zdrowie i życie pacjentów.

Czytaj dalej >

REKLAMA

Kraków na wyciągnięcie ręki!

Zapisz się do newslettera i bądź na bieżąco z wydarzeniami kulturalnymi.

This contact form is deactivated because you refused to accept Google reCaptcha service which is necessary to validate any messages sent by the form.
Jak przetwarzamy Twoje dane?

Administratorem danych osobowych Użytkowników (subskrybentów) przekazanych w związku z korzystaniem z usługi Newsletter, w tym w związku ze złożeniem reklamacji jest Biblioteka Kraków z siedzibą: Pl. Jana Nowaka-Jeziorańskiego 3, 31-154 Kraków, adres e-mail: sekretariat@biblioteka.krakow.pl


Więcej informacji o przetwarzaniu danych osobowych – rozwiń
  1. Dane osobowe Użytkowników będą przetwarzane w celu wykonania Umowy zawartej wskutek akceptacji zapisów Regulaminu. Podstawą prawną przetwarzania danych osobowych w tym celu jest art. 6 ust. 1 lit. b RODO1 tj. niezbędność przetwarzania danych do wykonania Umowy i podjęcie działań na żądanie Użytkownika przed jej zawarciem. Dane osobowe będą przetwarzane w tym celu przez okres obowiązywania Umowy tj. do czasu rezygnacji z subskrypcji Newslettera, w tym przez okres potrzebny na rozpatrzenie reklamacji Użytkownika bądź też do zakończenia wydawania Newslettera przez Bibliotekę.
  2. Podanie danych osobowych w formularzu, podczas czynności związanych z zamówieniem usługi Newsletter, a także podanie danych wymaganych dla zgłoszenia reklamacyjnego, jest dobrowolne, ale niezbędne do świadczenia usługi Newsletter, w tym rozpatrywania reklamacji.
  3. Odbiorcami danych będą podmioty świadczące usługi utrzymania i serwisu aplikacji służących do obsługi Newslettera.
  4. Użytkownikowi przysługuje prawo: dostępu do treści swoich danych osobowych oraz ich sprostowania (poprawiania), przenoszenia i usunięcia, a także prawo do ograniczenia przetwarzania danych.
  5. We wszelkich sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych przez Bibliotekę, w tym realizacji praw wymienionych wyżej można kontaktować się z wyznaczonym w tym celu Inspektorem Ochrony Danych, adres email: iod@biblioteka.krakow.pl, listownie na adres siedziby Biblioteki lub osobiście w siedzibie Biblioteki lub poprzez elektroniczną skrzynkę podawczą: https://epuap.gov.pl/wps/portal/strefa-klienta/katalog-spraw/profil-urzedu/BibliotekaKrakow
  6. Biblioteka nie przekazuje danych osobowych Użytkowników do państw znajdujących się poza Europejskim Obszarem Gospodarczym ani też nie przekazuje danych do organizacji międzynarodowych.
  7. Biblioteka nie będzie stosowała wobec Użytkownika zautomatyzowanego podejmowania decyzji, w tym decyzji będących wynikiem profilowania.
  8. Bezpieczeństwo danych jest dla nas priorytetem, jeśli jednak Użytkownik uzna, że przetwarzając Jego dane osobowe naruszamy przepisy RODO, ma prawo do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
  9. Zasady dotyczące przetwarzania danych w serwisach WWW Biblioteki zostały określone w naszej Polityce Prywatności.

1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych osobowych). Możesz zapoznać się z treścią RODO zamieszczonego na stronie UODO klikając: Skonsolidowany tekst RODO.